Integracja europejska rozpoczęła się w Europie Zachodniej po II wojnie światowej. Europie nie do końca odbudowanej po zniszczeniach wojennych, dotkniętej kataklizmem wzajemnej wrogości. Była to próba stworzenia mechanizmów zabezpieczających przed kolejnym konfliktem europejskim. Od kilkudziesięciu lat w Europie Zachodniej panuje pokój, do tego klubu dołączyło grono państw Europy Środkowo – Wschodniej kilka lat temu. Znów stoimy przed wyzwaniami współczesności – tym razem jest to kryzys ekonomiczny, który przelewa się przez kraje Unii ukazując słabości dotychczasowej polityki gospodarczej i elit politycznych (głównie życie na kredyt).

Komentatorzy szumnie obwieszczają, że oto wspólnota stoi na skraju rozpadu, włącznie z eurostrefą (strefą Euro). Jedyną odpowiedzią na ten kryzys wydaje się więcej integracji i wspólnej odpowiedzialności za prowadzenie polityk ekonomicznych państw członkowskich. Inną odpowiedzią właściwie jest zamknięcie się w swoich narodowych gospodarkach (czy to w ogóle jeszcze jest możliwe?!) i rozpad jedności europejskiej, która jest jakże ważna właśnie w trudnych czasach. Nie możemy dopuścić do powstawania również dwóch Europ – tej zintegrowanej coraz bardziej i tej o wolniejszej integracji (koncepcja „dwóch prędkości), bo to zaprzeczenie idei wspólnoty.

Państwa dążące do większej integracji europejskiej nie mogą ulegać hamulcowym w stylu Davida Camerona, który w imieniu Zjednoczonego Królestwa, w imię konserwatywnych, wyspiarsko – imperialnych wartości (dzisiaj już niezrozumiałych poza wyspami) nie chce dalszej integracji europejskiej, która właściwie od początku była projektem niemiecko – francuskim, a więc kontynentalnym. Osobom powołującym się na Wielką Brytanię, protokół brytyjski i nieprzyjęcie Karty Praw Podstawowych, proszę o refleksję gdzie leży Polska.

Z powyższego punktu widzenia oceniam treść wystąpienia szefa polskiego MSZ w Berlinie. Byłem naprawdę pozytywnie zaskoczony taką postawą – przedstawieniem wizji pogłębionej integracji. To świadczy o pewnej dojrzałości europejskiej naszego rządu. To w dobrym świetle pokazuje naszą prezydencję – pierwszą największego kraju spośród „nowej Unii” i jakże inną od czeskiej (upadek rządu) czy węgierskiej (nieporadność w kryzysie imigracyjnym w kontekście wydarzeń w Afryce Północne). Wreszcie to prezydencja służąca integracji europejskiej i dobru Unii.

Głosowanie nad votum nieufności dla ministra Radosława Sikorskiego, w którym jedynie PiS i PiS-bis (Solidarna Polska) głosowały za odwołaniem ministra, pokazuje że zawiązany w latach dziewięćdziesiątych sojusz ugrupowań proeuropejskich jest jak najbardziej aktualny. To ówczesna współpraca SLD – PSL – UW kierowała Polskę w stronę zjednoczonej Europy, to wreszcie te ugrupowania ją do niej wprowadziły i dzisiaj rządzą wywodzące się z niej partie. Cieszy fakt, że oto powraca, przynajmniej w sferze integracji europejskiej, pewien konsensus narodowy, żałować należy jednie, że część polskiej sceny politycznej dalej tkwi w XIX-wiecznym pojęciu państwa narodowego, z pozycji wojewody na zagrodzie, nie rozumiejąc procesów toczących się na świecie lub z premedytacją manipulując swoimi wyborcami.



Rzeczą ludzką jest się mylić, szczególnie w pewnych przewidywaniach, a zwłaszcza w płynnej sytuacji wyborczej. Tak też się stało – moje prognozy dotyczące Ruchu Poparcia Palikota wyrażone we wpisie pt. Marzenie ściętej głowy, czyli Palikot w sejmie” okazały się nietrafne. Na swoją obronę mam fakt, że dokonałem tej analizy i oceny 22 września 2011r., zatem na ponad 2 tygodnie przed wyborami, zaś przed publikacją kolejnych sondaży, dobrych dla Palikota, druzgocących dla SLD. I jak się okazało wyniki wyborcze błędność tej oceny potwierdziły. Moje zdanie nie było odosobnione, wielu politologów głowiło się nad tym fenomenem przed wyborami, zaś po ogłoszeniu, sondażowych jeszcze wyników, robiło wielkie oczy ze zdumienia.

Nie mniej jednak, w pełnej rozciągłości, podtrzymuję zdanie, że program tego ugrupowania, poza sferą światopoglądową, z lewicą niewiele ma wspólnego. Chociażby w kwestii kluczowej – gospodarczej - „Program Nowoczesnego Państwa” zawiera propozycję wprowadzenia podatku liniowego, który to spowodowałoby dalsze rozwarstwienie społeczne, bogacenie się bogatych, ubożenie niżej uposażonych (np. wzrost podatków na żywność). Szczęśliwie RPP nie znajdzie się w kolacji i akurat te postulaty nie zostaną zrealizowane (czego jeszcze można by było obawiać się po Platformie, którą zastopuje w tym względzie pewnie PSL).

Zakończyła się kampania, trwają wybory parlamentarne a.d. 2011. Tym samym, śledząc losy ostatniej dekady, zakończył się maraton wyborczy. W ubiegłym dziesięcioleciu mieliśmy tylko rok, w których politycy nie namawiali rodaków do pójścia do urn. I to w różnorakich sprawach. Miałem również okazję w wielu z tych kampanii uczestniczyć od samego początku działalności publicznej, od początku w kampaniach wyborczych, potem czynnie oraz dwukrotnie biernie (jako kandydat na radnego i posła).  Seria zaczęła się wyborami prezydenckimi w symbolicznym 2000r. W 2001r. odbyły się wybory parlamentarne, kolejny rok przyniósł samorządowe. W 2003r. zdecydowaliśmy w referendum o wstąpieniu do Unii Europejskiej, zaś rok później wybraliśmy naszych przedstawicieli – Posłów do Parlamentu Europejskiego. 2005r. to wybory parlamentarne i prezydenckie, z kolei 2006 r. to samorządowe. Wymykając się początkowym przewidywaniom, skrócono kadencję sejmu i w 2007r. ponownie wybieraliśmy posłów i senatorów. Wyjątkiem, przysłowiowo potwierdzającym regułę, był 2008r., kiedy nie było żadnych elekcji. W 2009r. po raz drugi wybieraliśmy naszych posłów w Brukseli, o zgrozo znowu przy minimalnej frekwencji. Niewyobrażalna dotąd katastrofa jakiej byliśmy świadkami w 2010r. doprowadziła do przedterminowych wyborów prezydenckich, a na jesieni tego roku wybieraliśmy władze samorządowe. Dzisiejsze wybory parlamentarne niejako kończą dekadę wyborów w Polsce. Jeśli nie zdarzy się nic nieprzewidywanego, równie tragicznego jak w 2010r. lub nie dokona się istotny zwrot polityczny, w najbliższym czasie wybory czekają nas dopiero w 2014 r. kiedy ponownie wybierzemy eurodeputowanych oraz radnych, wójtów, burmistrzów i prezydentów. Przed nami dwa lata spokoju. Polacy, również ci działający politycznie, nieco odetchną od kampanii wyborczej, chociaż jak mawiają klasycy, ona rozpoczyna się w dzień po poprzednich wyborach. W każdym razie mamy dwa lata refleksji…

Ostatnie kilkanaście dni przebywając na, jak sądzę, zasłużonym urlopie, nabrałem pewnego dystansu do otaczającej nas polskiej, przedwyborczej rzeczywistości, stąd kilka spostrzeżeń.

Ruch Poparcia Palikota, czyli komitet wyborczy ugrupowania (sam nie wiem czy w końcu zostało jako partia zarejestrowana czy nie), otrzymał  w sondażach raptem ponad 5% poparcia  (wchodzi do Sejmu RP) z pozycji 1%. Zważywszy na „obiektywny” charakter sondaży zamawianych przez konkretne redakcje lub instytucje mam jeden wniosek. Spłaszczanie wyników sondażowych PO i PiS doprowadza do nerwowości w sztabie Platformy, bo okazuje się, że o większości bezwzględnej w przyszłym sejmie mogą zapomnieć. Sondaże WP wskazują, że może nawet dojść do sytuacji w której rządzenie PO z PSL-em będzie niemożliwe (za mało mandatów) i trzeba będzie wejść w koalicję z lewicą. Stąd pragnienie „odbierania” elektoratu SLD pokazując rzekome rosnące poparcie Palikota utożsamianego przez media mylnie z lewicą.

Jak słusznie zauważył prof. Iwiński, Palikot z lewicą ma niewiele wspólnego. Jest przedstawicielem establishmentu, biznesmenem z szerokimi kontaktami – liberałem ekonomicznym. Jakiś czas temu wydawał publikację prasową, w której pojawiały się homofobiczne treści. Aż dziw, że Robertowi Biedroniowi to nie przeszkadza. Nie jest więc liberałem moralno – kulturowym /obyczajowym/ i bliżej Palikotowi do Jarosława Kaczyńskiego czy Jarosława Gowina. Podobno tylko krowa zdania nie zmienia, ale w przemianę Palikota nie wierzę. Podobnie jak większość wyborców nie da się nabrać na tanie happeningi. Obecność Palikota w Sejmie RP to marzenie ściętej głowy...

„Rzeczpospolita” z 12 sierpnia 2011r. donosi, pod alarmującym tytułem „Sojusz na równi pochyłej”, że SLD nie ma szans na współrządzenie i może liczyć wyłącznie na jednocyfrowy wynik. Zdaniem „Rz” Sojusz prowadzi fatalną kampanię wyborczą. Ciekawe to podsumowanie po tygodniu od jej oficjalnego rozpoczęcia. Głównym zarzutem jest „lans” Grzegorza Napieralskiego. Jak rozumiem, zarówno PO jak i PiS nie promują swoich liderów – Tuska i Kaczyńskiego? Również dostało się SLD za kampanię merytoryczną – przedstawianie programu (jako jedyne ugrupowanie sejmowe!), bo „zamiast bawić wyborców, nudzi ich, a niektórych nawet straszy”. Autor artykułu tym samym zaprzecza samemu sobie, kilka linijek wcześniej krytykując „kampanię happeningową, pozbawioną treści i oderwaną do rzeczywistości”. Pojawia się również krytyka spotów radiowych: „takie spoty powinny być karalne” – słowa te oczywiście miał wypowiedzieć „anonimowy” polityk SLD – czytaj fantasmagoryczna projekcja umysłu autora artykułu, jak to zwykle bywa.

Zarzuca się Sojuszowi również bałagan na listach wyborczych. Pisałem już o tym na blogu. Afera wywołana przez Wandę Nowicką i Roberta Biedronia, umiejętnie podgrzewana przez Gazetę Wyborczą, zaczyna żyć własnym życiem. Ale przecież Koszernej o to chodziło, skoro słupki PO nie szokują samodzielnym rządem, zaś Kaczyński depcze Tuskowi po piętach. W ocenie autora artykułu SLD szykuje się na kolejną kadencję w opozycji, stąd przygotowywanie list w taki sposób, by przyszły niewielki klub sejmowy stanowił karną armię Napieralskiego. Z jednym faktem mogę się zgodzić – wszelkie znaki na niebie i ziemi (czytaj sondaże) – wskazują, że PO będzie rządzić samodzielnie lub będzie powtórka z rozrywki w koalicji z PSL-em.

Pewnym kuriozum w podsumowaniu artykuły jest stwierdzenie, że formuła koalicji Lewica i Demokraci mogła by być alternatywą w tych wyborach, gdyż w 2007r. była to forma przedwczesna. Nie wiem czy autor nie ma zielonego pojęcia o czym mówi – ja śmiem twierdzić że mam jako autor magisterskiej o tej koalicji – czy też celowo usiłuje wprowadzić zamęt, siląc się na, wątpliwej jakości merytorycznej, politologiczną ocenę. Koalicja Lewica i Demokraci nie spełniła pokładanych w niej nadziei, nie była realną alternatywą dla wyborców, którzy wybrali w większości PO w wyborach parlamentarnych 2007r., zaś rok wcześniej poniosła klęskę w wyborach samorządowych. Osłabiła tylko pozycję SLD i widzę taki cel przyświecał autorowi tego propagandowego artykułu.

Kampania wyborcza już na dobre rozpoczęta. Gazeta Wyborcza rozpoczęła promowanie Sojuszu Lewicy Demokratycznej od oskarżenia, że kobiety na listach lewicy nie mają samych jedynek („tylko” 12% w skali kraju), uważając że co najmniej 40% reprezentacja płci pięknej na listach oraz 35% w pierwszej trójce jest nieistotna i propagandowa. Wrzawę podniosła działaczka kobieca Wanda Nowicka, obrażona na SLD i Napieralskiego, że spadła o jedno oczko – z trzeciego na czwarte miejsce – na warszawskiej liście Sojuszu. Szefowa Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny czuje się oszukana przez szefa partii. Szczególnie groteskowo wygląda jej zachowanie mając na uwadze, że trzeciego miejsca ustąpiła Paulinie Piechnej – Więckiewicz – szefowej młodzieżówki SLD, radnej Warszawy, prywatnie żonie i matce. Niestety miałem okazje poznać zachowanie niektórych działaczek organizacji kobiecych, więc mogę zaryzykować stwierdzenie, że tego typu postępowanie jest wyrazem przerostu osobistej ambicji. Autorka wrzawy – Pani Nowicka – złożyła rezygnację z kandydowania SMS-em „bo SMS to w tej partii normalna droga komunikowania się”. Nie wymaga to szerszego komentarza.



Zaskarżone przez PiS pewne zapisy Ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (dalej KW) były badane przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie ich zgodności z ustawą zasadniczą. Orzeczenie TK z 20 lipca 2011r. rozwiało wątpliwości dotyczące zapisów wprowadzających pewne novum do zasad wyborczych i będzie miało swoje określone skutki dla systemu politycznego.

Trybunał orzekł, że dwudniowe wybory parlamentarne są niezgodne z Konstytucją RP, a to za sprawą zapisu w ustawie zasadniczej mówiącej o zarządzeniu elekcji na dzień wolny od pracy. Sobota takim dniem nie jest (zapis w KW mówił o dniu poprzedzającym dzień wolny), zatem wybory mogą być wyłącznie jednodniowe, a więc bez zmian. Wprowadzenie dwudniowych wyborów mogłoby skutkować zwiększeniem frekwencji wyborczej. Prawdopodobnie do wyborów poszłoby więcej obywateli niezdecydowanych, a ci w swoich preferencjach zwykle wskazywali PO (patrz wyniki wyborów 2007r.). Tym samym o „premii frekwencyjnej” rządzące ugrupowanie może zapomnieć.

Niewątpliwą nowością, na którą już przygotowane są partie głównego nurtu (chociaż nie tylko – casus propozycji Rafała Dutkiewicza o liście samorządowców – prezydentów miast), jest orzeczenie o zgodności z konstytucją JOW-ów (jednomandatowych okręgów wyborczych) do Senatu RP. Konstytucja tego nie precyzuje, zatem wola ustawodawcy (dosłownie – organu uchwalającego ustawę) stanie się faktem. Dotychczasowa ordynacja i uzyskane na jej podstawie wyniki wyborów bezpośrednich wskazywały na dominację w izbie wyższej partii prowadzącej w sondażach. Przewiduję, że po wyborach a.d. 2011 PO w senacie będzie miała jeszcze większą reprezentację kosztem PiS-u[1]. W zasadzie nie spowoduje to większych zmian w stosunku do obecnej kadencji.

Trybunał pochylił się również nad kwestią głosowania przez pełnomocnika lub korespondencyjnego, które to formy uznał za zgodne z ustawą zasadniczą. Podzielił tym samym argumentację ustawodawcy, że ułatwi to akt wyborczy. Głosowanie przez pełnomocnika już się odbywało, nie będzie więc miało wpływu na wyniki elekcji. Z moich obserwacji wynika, że to ilościowo marginalna forma głosowania.

Jednym z kluczowych zagadnień podniesionych w skardze do TK był zakaz publikowania płatnych spotów radiowo – telewizyjnych oraz wykorzystywania billboardów o powierzchni powyżej 2 mkw. Tym samym w praktyce w kampanii wyborczej nic się nie zmieni. Nadal w środkach masowego przekazu zobaczymy wyborcze reklamy a na ulicach wielkie plakaty w znacznych ilościach (słynne w wyborach prezydenckich 2005r. – „za trzecim Tuskiem w prawo”). Kampania wyborcza finansowana (wtórnie po jej rozliczeniu przez komitety wyborcze) z budżetu państwa pozostanie nadal dość droga. Ponadto tego typu „obrazkowe” formy propagandy politycznej trafiają w niewybredne gusta części elektoratu i jako takie mają wpływ na wynik wyborów, szczególnie największych ugrupowań – PO i PiS, przy okazji pozbawiając całkowicie szans ugrupowań pozasejmowych[2]. W tym wypadku wydaje się, że orzeczenie TK jest korzystne dla dwóch partii o największej reprezentacji.

Zakaz publikowania czy umieszczania płatnych reklam (tych najdroższych) wypełnia, w mojej ocenie, pewną ideę socjaldemokratyczną – równości szans – tutaj – szans wyborczych. Wynik kandydata czy partii nie zależy od środków jakimi dysponuje na materiały propagandowe, lecz od jego propozycji programowych. Myślę, że byłby to pozytywny skutek dla jakości polskiej demokracji. Nie powiodła się próba podniesienia poprzeczki debaty politycznej w ten sposób. Kandydaci nadal będą w swojej większości patrzyli na obywateli z plakatów, szczególnie Ci najbardziej rozpoznawalni z wielkich billboardów, zaś telewizja i radio będą przerywały bloki reklamowe płatnymi audycjami wyborczymi.

Podsumowując, oceniam wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako zachowanie statusu quo, wielkich niespodzianek w najbliższych wyborach nie będzie. Przynajmniej w zakresie skutków takiego a nie innego prawa wyborczego.



Ostatnio jeden z kolegów z warszawskiego SLD podniósł postulat http://sld.org.pl/aktualnosci/p-r-m-a-7590/informacje_lokalne.htm by zlikwidować tzw. „ustawę Janosikową”, czyli obowiązek wpłat najbogatszych samorządów z własnych budżetów do budżetu państwa. Te środki, w ramach subwencji równoważącej dla gmin i powiatów oraz regionalnej dla województw, w całości trafiają do biedniejszych samorządów.

Celem tej ustawy jest przede wszystkim zrównoważony rozwój całego kraju. Dlatego też dziwi mnie wyliczanka, ile to Warszawa miałaby więcej autobusów itd. Pytanie ile np. gmina warmińsko – mazurska pod północną – rosyjską granicą kupi za to gimbusów z tej dotacji, na którą nie było by stać lokalnego samorządu (czytaj lokalnych podatników). Pomijam fakt, że zrównoważony rozwój regionalny to jedna z podstawowych wartości Unii Europejskiej. „Ustawa Janosikowa” wciela w życie socjaldemokratyczne pojęcie równego dostępu do możliwości i równych szans.

Stolica rocznie oddaje do budżetu państwa na ww. cel około miliarda złotych. Straszna bieda w tej Warszawie, skoro np. budżet warmińsko – mazurskiego wynosi 500-600 mln złotych (dochody – wydatki za 2010r.), a stolicy regionu 30-40 mln zł. Stolica ma z czego oddawać. Równie dobrze można podnieść populistyczny postulat – dlaczego to podatnicy z całego kraju mają zrzucać się mieszkańcom Warszawy na metro w postaci dotacji celowej z budżetu państwa. Nie tędy jednak droga.